Spouwankers in baksteenmetselwerk

Toenemende isolatie-eisen leiden tot bredere spouwmuren en dit heeft consequenties voor het aantal toe te passen spouwankers. Berekeningen naar het aantal benodigde spouwanders zijn nodig voor een goede uitvoering van de spouwmuren. Dit is de verantwoordelijkheid van de constructeur. De berekeningen kunnen worden gemaakt met behulp van NPR 6791:2009 – ‘Steenconstructies – Eenvoudige ontwerpregels, gebaseerd op NEN 6790’. Vanwege de duurzaamheid moeten de spouwankers zijn vervaardigd van roestvaststaal! De A4- kwaliteit (AISI 316) is geschikt voor alle Nederlandse klimaatcondities. De A2-kwaliteit AISI (AISI 304) kan alleen worden gebruikt wanneer de gevel zich meer dan 10 kilometer van de kust bevindt.

Twee situaties
In overeenstemming met NPR 6791 wordt onderscheid gemaakt tussen twee typen spouwmuren die gebaseerd zijn op de mate waarin het binnenspouwblad de windbelasting op neemt:

    1. Het binnenblad heeft voldoende sterkte heeft om de windbelasting helemaal alleen op te nemen en af te dragen naar de hoofddraagconstructie. Dit is het geval bij toepassing van dragend metselwerk van baksteen, cellenbeton of kalkzandsteen, beton en houtskeletbouwelementen. Deze situatie wordt hierna “een voldoende sterk binnenblad” genoemd.
    2. Het binnen- en buitenblad werken samen om de windbelasting op te nemen. Hierbij heeft het binnenblad onvoldoende sterkte om de windbelasting alleen op te nemen en af te dragen naar de hoofddraagconstructie. Dit is het geval bij een spouwmuur waarin een buitenblad gecombineerd wordt met een niet-dragend gemetseld of gelijmd binnenblad.

Rekenvoorbeeld
Voor de berekening van het aantal spouwankers per m2 gevel is in par. 3.2.1 van NPR 6791:2009 een methode gegeven. KNB heeft hiermee als voorbeeld berekeningen laten uitvoeren. Uitgangspunt bij de berekeningen is een minimale representatieve treksterkte van het spouwanker van 1 kN. Daarnaast is de maximaal opneembare drukspanning per spouwanker aangehouden die in de NPR voor spouwankers met een ronde doorsnede wordt gegeven.

Veiligheidsklasse
NEN 6702 geeft een overzicht van soorten bouwwerken met de bijbehorende veiligheidsklasse. Er zijn drie veiligheidsklassen waarbij veiligheidsklasse 3 de zwaarste eisen stelt. De indeling van een bouwwerk in een veiligheidsklasse hangt af van de gevolgschade die ontstaat bij een eventuele calamiteit. Bijvoorbeeld industriële gebouwen en eengezinswoningen worden gebruikelijk ingedeeld in veiligheidsklasse 2. Appartementengebouwen, kantoor- en winkelgebouwen in klasse 3. Opgave van de te hanteren veiligheidsklasse dient altijd door de constructeur te gebeuren.
Voor buitenbladen en niet-dragende binnenbladen mag volgens 5.1.4 van NEN 6702, ook als de constructie moet zijn ingedeeld in veiligheidsklasse 3, het betreffende onderdeel getoetst worden voor veiligheidsklasse 2. De belastingfactor volgens NPR 6791 bedraagt voor deze situaties γf;q;u = 1,3.

Situatie 1: ‘Voldoende sterk binnenblad’.
Op basis van bovenstaande uitgangspunten is, voor een situatie met een ‘voldoende sterk binnenblad’, voor een maximale spouwbreedte van resp. 150 mm en 200 mm en een ankerdiameter van 4 mm het aantal spouwankers per m2 bepaald voor de verschillende windgebieden en gevelhoogten. Deze zijn in tabel 1 vermeld.

Tabel 1. Aantal benodigde spouwankers per m2 bij een ‘voldoende sterk binnenblad’.
baksteen amsterdam techniek spouwankers in baksteenmetselwerk tabel 1 voldoende sterk binnenblad

Situatie 2: ‘Samenwerkend binnen- en buitenblad’.
Tabel 1 mag onder voorwaarden ook worden toegepast voor de situatie met een samenwerkend binnen- buitenblad. In tabel 2 zijn de mogelijke combinaties van de verschillende uitvoeringsmethoden en randvoorwaarden per windgebied gegeven.

Tabel 2. Mogelijke combinaties van uitvoeringsmethoden en randvoorwaarden bij verschillende windgebieden en gevelhoogten.
baksteen amsterdam techniek spouwankers in baksteenmetselwerk tabel 2 windgebieden en gevelhoogte

Uitvoeringsmethoden:
U1 beide bladen zijn gemetseld;
U2 het buitenblad is gemetseld en het binnenblad gelijmd;
U3 beide bladen zijn gelijmd.

Randvoorwaarden:
R1 beide bladen zijn ter plaatse van de vloer gesteund;
R2 het binnenblad is aan de bovenzijde gesteund door de vloer;
R3 het buitenblad is gesteund door de vloer;
R4 beide bladen zijn ongesteund.

Wat is gesteund?
Een buitenblad is gesteund als de koppeling aan de vloeren in de uiterste grenstoestand een horizontale belasting naar de vloeren kan overbrengen van:
▪ tot een hoogte van 10 m boven het aansluitende maaiveld ten minste 2,5 kN/m, en
▪ daarboven van 3,0 kN/m.

Een binnenblad is gesteund als de koppeling aan de bovenzijde van de wand aan de bovenliggende vloer in de uiterste grenstoestand een horizontale belasting naar die vloer kan overbrengen van:
▪ tot een hoogte van 10 m boven het aansluitende maaiveld ten minste 1,2 kN/m, en
▪ daarboven van 1,5 kN/m.

juli, 2011

Bron: Vereniging Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek. KNB en door deze ingeschakelde derden betrachten hun uiterste best en de grootst mogelijke zorgvuldigheid om tot een in alle opzichten toereikende dienstverlening te komen. Het is desondanks altijd denkbaar dat sprake kan zijn van een omissie, een gebrek en/of een onnauwkeurigheid, onjuistheid of onvolledigheid in een advies of product. KNB alsmede de door deze ingeschakelde derden aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor welke schade ook die daarvan het gevolg is, zou kunnen zijn of geacht wordt te zijn.

Baksteen Amsterdam alsmede de door deze ingeschakelde derden aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor welke schade ook die daarvan het gevolg is, zou kunnen zijn of geacht wordt te zijn.